خانه / آخرین مطالب / نقد فیلم / هری پاتر و تخیّلات

هری پاتر و تخیّلات

– گل سرخی را در میان باغ می‌بینیم.

– چشمانمان را می‌بندیم و همان گل را تصور می‌کنیم.

– حیوانی را در ذهنمان می‌سازیم که سر انسان، بدن اسب و بال پرنده دارد.

– با استدلال‌های عقلی ثابت می‌کنیم که آیا می‌شود این نظریه‌ی علمی درست باشد یا خیر.

نوع اول از موارد علوم حسی است که با یکی از حواس پنجگانه درک می‌شود. همین که ارتباط حس با عالَم خارج قطع شد، ذهن می‌تواند دوباره آن را تصور کند که به آن «خیال» می‌گویند. ذهن آن‌قدر قدرت دارد که در خودش از چند صورت خیالی، تصویرهایی بسازد که حتّی در جهان خارج وجود ندارد که به آن «تخیّل» می‌گویند. همچنین با عقل می‌توان بعضی از بحث‌ها علمی را بررسی کرد.

سه نوع اول از علوم، بین انسان و حیوان مشترک است ولی بررسی‌های عقلی فقط مخصوص انسان است.

انسان از زمانی که به دنیا می‌آید بیشتر با علوم حسی سر و کار دارد. کم کم از «خیال» استفاده می‌کند و آرام آرام با «تخیّل» سر و کار پیدا می‌‌کند؛ امّا بلوغ و رشد علمی و شخصیتی انسان در زمانی است که از عقل بهره ببرد.

گاهی اوقات یک شخص دچار تخیّلات و توهّمات می‌شود و حتّی اگر عقل بخلاف آن حکم کند، انسان راضی نمی‌شود؛ این نشانه‌ی عدم رشد و بلوغ فکری انسان است. مثل این‌که شخصی می‌داند مُرده، مُرده است و ضرری نمی‌رساند ولی جرأت نمی‌کند درون اتاقی که شخص مرده در آن است قدم بگذارد.

در بعضی موارد دانشمندان گفته‌اند ممکن است آن‌قدر تخیّلات قوی شود که حتّی انسان فکر کند مثلاً در تاریکی شیئی را می‌بیند در حالی که فقط توهّم است. شاید بسیار برای شما اتفاق افتاده باشد که مثلاً صدای زنگ موبایل خود را تصور کنید و لحظه‌ای فکر کنید که موبایل شما زنگ می‌خورد، در حالی که واقعاً زنگ نمی‌خورد.

علامه جوادی آملی (حفظه الله) فرموده‌اند که شیطان قدرت تصرّف و وسوسه در عقل را ندارد ولی به وسیله تخیّل و امثال آن، آن را بر عقل شخص غلبه می‌دهد.

پس اگر انسانی تابع عقلش باشد، زندگی «انسانی» خواهد داشت؛ در غیر این صورت تابع توهّماتش می‌شود و مانند کودکان زندگی می‌کند.

تأثیر فیلم «هری پاتر» در این‌جاست که تماماً از «تخیّلات» استفاده می‌کند و چنان در این عرصه ماهرانه عمل می‌کند که سبب می‌شود این قوّه در انسان به شدت تقویت گردد و حتّی در مواردی بر بعضی تفکّرات عقلانی غلبه کند. شاید در کودکان راحت‌تر آشکار شود؛ زمانی که کودک شروع می‌کند با چوب دستی بازی کردن یا سوار بر جارو شدن و …  . امّا این فیلم در لایه‌های پنهان فکری بزرگ‌تر ها اثر گذاشته است و به احتمال بسیار بالا سبب می‌شود کم کم – ولو به صورت ناچیز – انسان در افکار یا تصمیم‌گیری‌ها تابع تخیّلات و توهمات شود.

جلوه‌های ویژه‌ای مثل پرواز کردن، در لحظه‌های نا امیدی دیگران به داد او می‌رسند. کمک گرفتن از جن‌ها و … از مواردی است که تأثیر مستقیم آن را بر کودکان مشاهده می‌کنیم و ممکن است نوع نگاه بزرگترها به جن، فرشته و … تغییر کند.

ضمن این‌که مخاطب شروع می‌کند به مقایسه کردن خود با شخصیت‌های درون این فیلم و مخاطب دارای دو شخصیت می‌شود. این شخصیت دوم، دوگانگی می‌آورد و شخص را از نظر روحی بسیار آزار می‌دهد. بسیاری از نوجوانان به بنده گفته‌اند که تا مدّتی پس از مشاهده‌ی این فیلم، نگاهمان به دنیا عوض شده بود و خودمان را صاحب قدرت‌های عجیب می‌دیدیم و در مشکلات و گرفتاری‌ها منتظر کمک نیروهای مرموز بودیم! این شخص از خودش توقعاتی دارد که صحیح و ممکن نیست. انتظار دارد دیگران نسبت به او احترام بگذارند یا رفتار خاصی داشته باشند که ایجاد نمی‌شود و …   و همین امر سبب مشکلات روحی می‌شود.

درباره‌ی آرش شادمان

همچنین ببینید

نقد فیلم «نوح» (۳)

آن شخصی که از نسل قابیل است، خلق شدن همه‌ی مخلوقات را برای انسان می‌داند (نماد اومانیسم (انسان‌محوری)) ولی نوح حتّی انسان‌ها را نگهبان حیوانات دیگر می‌داند. نوح به فرزندش که یک گُل را بیجا چید گفت: این کار را نکن، آن‌ها برای خودشان هدف دارند و ما تنها از چیزهایی که به آن‌ها نیاز داریم باید استفاده کنیم. حتّی کشتن حیوان را برای خوردن گوشت خوب نمی‌داند و قوی شدن واقعی را در ارتباط با خدا (!) می‌داند.

یک نظر

  1. منم که نیگاه کردم همین تاثیرات رو در خودم دیدم

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *